Historia Naszej Organizacji

Henryk Sienkiewicz

Henryk Sienkiewicz

Polska Macierz Szkolna ma ponad 100-letnią tradycję, sięgającą czasów zaborów, kiedy to patriotyczni działacze byli świadomi potrzeby krzewienia oświaty polskiej. Oficjalną formę organizacyjną mogła przybrać dopiero w roku 1905, kiedy to klęska Rosji na Dalekim Wschodzie w wojnie z Japonią, przyniosła złagodzenie niewoli.  Tą oficjalną datą jest 28 kwietnia 1905, kiedy to w Warszawie z inicjatywy inż.  Józefa Świątkowskiego powstała Polska Macierz Szkolna. Pierwszym prezesem Rady PMS został Henryk Sienkiewicz.

W okresie międzywojennym działalność była kontynuowana, aczkolwiek już w innych formach, dostosowanych do nowej rzeczywistości.  Według danych z roku 1925, w Polsce istniały 244 koła PMS liczące łącznie ponad 18 tys. członków.  Wybuch II Wojny Światowej zakończył działanie PMS w Polsce.

Wśród inicjatorów reaktywacji Polskiej Macierzy Szkolnej w 1953 roku w Wielkiej Brytanii był m.in. Gen. Władysław Anders, który został pierwszym Przewodniczącym Rady PMS.

Powstała w 1953 roku Polska Macierz Szkolna Zagranicą:

  • Realizowała zadanie zakładania szkół polskiego języka i kultury, kształcenia dzieci, młodzieży i dorosłych
  • Nadała kształt działalności obecnych polskich szkół sobotnich
  • Zapoczątkowała organizację wydarzeń integrujących polskie dzieci i społeczność wokół polskich szkół w Wielkiej Brytanii: zjazdów, konkursów, konferencji
  • Wydawała podręczniki, pomoce naukowe, materiały dla nauczycieli oraz dzieła polskiej literatury w czasie niemożności sprowadzenia ich z Polski
  • Wydawała czasopisma dla dzieci i młodzieży
  • Rozpoczęła organizację konferencji i szkoleń dla nauczycieli polskich szkół sobotnich, a także konferencji dla młodzieży przygotowującej się do egzaminów A-Level z języka polskiego
  • Umożliwiła zdawanie egzaminów z języka polskiego w brytyjskim systemie edukacji (GCSE i A-Level) oraz podniosła rangę egzaminu A-Level z języka polskiego do akceptowanego przez uniwersytety
  • Od 1993 roku rozpoczęła prowadzenie polskiej Księgarni w Londynie, zaopatrującej szkoły w podręczniki szkolne sprowadzane z Polski oraz wydawane za granicą przez PMS, a także pomoce naukowe, czasopisma polskie i polonijne oraz polskie rękodzieło

Jeśli chcieliby Państwo dowiedzieć się więcej o historii Polskiej Macierzy Szkolnej, została ona spisana w dwóch publikacjach (do nabycia w Księgarni PMS):
– Podhorodecka, A., W służbie oświacie, Londyn 2003.
– Podhorodecka, A., Ostatnie dziesięciolecie. Historia Polskiej Macierzy Szkolnej 2003-2013, Londyn 2013.

Władysław Anders
Władysław Anders

Powrót do góry Back to top